على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1690

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

انگشتان . و رمش الشيئ : بدست سود آن چيز را . و رمش الغنم : چرانيد گوسپندان را . و رمش فلانا بالحجر و غيره : سنگ و جز آن انداخت بر فلان . رمش ( romc ) ص . ع . ج . ارمش و رمشاء . رمش ( ramac ) م . ع . رمش رمشا ( از باب سمع ) : ظاهر گشت سپيدى بر ناخن نوجوان . و سرخ گرديد پلكهاى چشم و آب از چشم جارى گرديد . رمش ( ramac ) ا . ع . سپيدى كه بر ناخن نوجوانان پديد آيد . و بافندگى در موى . و سرخى پلكها كه با سيلان آب باشد . رمش ( ramec ) پ . ح م . رميدن . و ا . تغيير و تبديل . و رم . و ترس و هراس و بيم و خوف . رمشاء ( ramc ' ) ص . ع . مؤنث ارمش يعنى آنكه پلكهاى چشم وى سرخ و با ريزش آب همراه باشد . و ارض رمشاء : زمين بسيار گياه و يا زمين خشك بىگياه . ج : رمش . رمص ( rams ) م . ع . رمص بينهم رمصا ( از باب نصر ) : نيكو كرد ميان آنها را و صلح نمود . و رمص الله مصيبته : جبيره كند خداى مصيبت او را . و رمصت الدجاجة : پيخال انداخت ما كيان . و رمصت السباع : بچه زادند ددگان ماده . و قبح الله اما رمصت به اى ولدته . و رمص فلان : كسب كرد فلان . و نيز رمص : شكسته را بستن . رمص ( roms ) ص . ع . ج . ارمص و رمصاء . رمص ( ramas ) ا . ع . خم چشم كه در گوشهء چشم گرد آيد و خشك شود و به فارسى پوخ و پيخ نيز گويند . رمص ( ramas ) م . ع . رمصت عينه رمصا ( از باب سمع ) : خم آورد چشم او . رمصاء ( rams ' ) ص . ع . مؤنث ارمص زنى كه چشم او خم چشم آورده باشد . ج : رمص . رمض ( ramz ) م . ع . رمض الشاة رمضا ( از باب ضرب ) : شكم گوسپند را كفانيده و با پوست آن را در مغاكى بر سنگريزه هاى تفسيده نهاده و روى آن آتش كرده تا پخته گردد و اين نوع گوشت بريان را مرموض نامند . و رمض الغنم : چرانيد گوسپندان را در زمين تفسيده . و رمض النصل رمضا و رماضة ( از باب ضرب و نصر ) : تيز كرد پيكان را در ميان دو سنگ هموار . رمض ( ramaz ) م . ع . رمضت قدمه رمضا ( از باب سمع ) : سوخت پاى او از گرمى زمين سخت گرم . و رمض يومنا : سخت گرم شد روز ما . و رمضت الفصال : سوخت سپل بچه شتر از گرمى زمين تفسيده . و رمض الصائم : سخت شد گرمى درون آن روزه‌دار . و رمضت الغنم : چريدند گوسپندان در سختى گرما و متقرح شد جگر آنها . و رمضت الارض : سخت تافت گرماى آفتاب بر آن زمين . رمضاء ( ramz ' ) و ( ramaz ' ) ا . ع . تفسيده . و ريگ تافتهء از گرمى آفتاب كه چون پاى بر وى نهند بسوزد . رمضان ( ramaz n ) ا . ع . ماه نهم از ماه‌هاى تازيان كه ماه روزه باشد . ج : رمضانات و رمضانون و ارمضة و ارمض و ارمضاء و رمضان اگر صحيح باشد كه از اسماء الهى است در اين صورت غير مشتق است و يا راجع بسوى معنى غافر مىباشد اى يمحو الذنوب و يمحقها . رمضانات ( ramaz n t ) ع . ج . رمضان . رمضة ( ramezat ) ا . ع . زنى كه رانهاى او در رفتن بم سايد . رمضة ( ramezat ) ص . ع . ارض رمضة : زمين تفسيدهء از گرماى آفتاب . و ارض رمضة الحجارة : زمين سنگ ريزه‌هاى تفسان ناك . رمضى ( rameziyy ) ص . ع . ابر و بارانى كه در آخر تابستان و اول پائيز باشد . رمط ( ramt ) ا . ع . فراهم آمد نگاه عرفط و مانند آن از درختان بلند با خار او الصواب رهطة . رمط ( ramt ) م . ع . رمط فلانا رمطا ( از باب ضرب ) : عيب كرد فلان را و طعنه زد به روى . رمظان ( ramz n ) ا . پ . نام يكى از از بزرگان دين مجوس كه نور را مختار و ظلمت را موجب داند . رمع ( ram ' ) م . ع . رمع انفه رمعا و رمعانا ( از باب فتح ) : جنبيد و لرزيد سر بينى او از خشم و يا عام است . و رمع بيديه : اشاره كرد بدستهاى خود . و رمعت المراة بالصبى : زاد آن زن كودك را . و رمعت عينه بالبكاء : روان گرديد چشم او . و رمع رأسه : افشاند سر را . و رمع الساقى ( مجهولا ) : بيمار رماع گرديد سقا . و نيز رمع : شتافتن . يق : رمع فلان فى سيره . رمع ( ram ' ) م . ع . رمعت المراة رمعا ( از باب سمع ) : زرد گرديد روى آن زن از بيمارى تلاق . رمع ( rama ' ) و ( roma ' ) و ( rema ' ) ا . ع . نام موضعى . رمع ( rema ' ) ا . ع . دهى در يمن كه جاى باش اشاعرة است و ابو موسى اشعرى از اهل آن ده است .